Nummer 54
december 2009

Van de bestuurstafel

Doelstellingen Stichting Platform Nederlandse Folklore: het verbeteren van het imago van de Nederlandse Folklore vooral op het gebied van de dans- en dansmuziek en het verbreiden van de kennis op kostuumgebied.
Wij willen het organiseren van activiteiten stimuleren en door publiciteit activiteiten en ontwikkelingen op het gebied van de Nederlandse Folklore bekend maken.
Voor nadere informatie kunnen geÔnteresseerden terecht bij:
Marion Seeman (voorzitter): tel. 020-6373024,
Max van Hofweegen (secretaris): tel. 040-2263334,
E-mail:  platformnederlands@hetnet.nl
Website:  www.steigan.net/pnf

Danshuis Nederlands Ospel exit
Zo’n veertien jaren geleden heeft ons Platform het initiatief genomen om een danshuis Nederlands op te zetten in het zuiden. Als model hanteerden we dat van Pieremachochel in Utrecht en als locatie hadden we de omgeving van Weert gekozen, omdat je daar in het “verre” Limburg bent en naast oostelijk Noord-Brabant zelfs een stuk BelgiŽ kunt bedienen. Daarom is er destijds een dansdag Nederlands o.l.v. Elly Olderaan georganiseerd in Nederweert en daar is met de groepen De Foekepot uit Geleen, Wisselpas uit Roermond, Schobbejak uit Nederweert en Maroesjka uit Heeze besloten het danshuis te beginnen. Dit waren alle vier Nederlandse demonstratiegroepen en omdat de eigen dansleiding deze kar wel wilden trekken konden we snel van start gaan. Een aantal jaren liep dit vier keer per jaar lekker en daarna kwam er langzaam aan wat sleet in: een groep werd opgedoekt, een aantal dansleidsters trok zich terug, een dansleidster overleed helaas, maar Anneke Smeets en Louis Saes hielden dapper vol, samen met de muzikanten onder leiding van Marijke de Zeeuw. Of het nu komt omdat de meeste dansers in die veertien jaar ook wat grijzer geworden zijn, of omdat er geen jonge aanwas meer was, of omdat men geen behoefte meer had aan een extra avondje dans naast de lessen, feit is dat het bezoekersaantal steeds verder afnam. Afgelopen zaterdag 21 november hebben we dan ook het  laatste danshuis gehad, Maroesjka heeft er nog een korte voorstelling gegeven, Anneke en Louis hebben ons weer e.e.a. bijgebracht en tot slot waren er natuurlijk bloemetjes en wijn en waren er zelfs enkele vaste gasten die spontaan presentjes voor de trekkers hadden meegenomen. Kortom een heel gezellige laatste avond dus.
Hans van Buuren

Dans- en Demonstratiedag Harfsen
Zaterdag 14 november j.l. was het dan zover, al weer voor de 15e keer de jaarlijkse dans- en demonstratiedag van ons Platform, nu in Harfsen. In juli was alles al uitgebreid doorgesproken met vertegenwoordigers van de deelnemende groepen, konden de noodzakelijke subsidies worden aangevraagd bij het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en het Prins Bernhard Cultuurfonds en kon het project worden aangemeld als activiteit in het kader van het jaar van de Tradities.
De deelnemende groepen waren Felue uit Ede, de Speelluden uit Westervoort, Marnix uit Apeldoorn en als speciale gast voor de middagvoorstelling Holland Express.
Vanaf 11 uur in de ochtend waren de groepen present, kon men de accommodatie verkennen en onderling kennismaken. Hoofddoel van dit vroege komen was de overgangen in de avondvoorstelling te oefenen. Het idee van ons bestuurslid en dansmeester Jan van der Meulen was elke groep te laten eindigen met een dans waarmee de volgende groep zou worden opgehaald en waarmee men zelf kon afgaan. Een goed idee dat hij eerder in Leeuwarden uitprobeerde en dat ook nu goed uitpakte. Voor sommige dansers was het wel even wennen om een dans aan te leren en daar dezelfde dag nog mee op een podium te staan, maar het lukte.
Na de lunch en de formele opening was de vloer voor de Holland Express (www.hollandexpress.nl) o.l.v. Guus van Kan en met muziek van een  vijf man sterk orkest. Een geweldige voorstelling die liet zien wat je met goed gemotiveerde jongeren en goede begeleiding kunt bereiken met de eigen Nederlandse folklore. Men begon met een solo van de “poetsvrouw”, daarna een dans die liet zien hoe je zelfs het simpele traditionele touwtje springen kunt laten evolueren tot moderne dans en tot slot de choreografie de “hangplek”, waarvoor men in 2007 met de Kunstfactor Dansprijs is beloond. Een geweldige voorstelling en fantastisch te horen wat deze jongelui allemaal voor hun hobby over hebben.
Felue (www.felue.nl), o.l.v. Jan Visser vervolgde. Door verhindering van hun eigen muzikanten werden zij begeleid door een “leenmuzikant”, heel knap dat dat deze meneer in zijn eentje lukte. Zij dansten een open wals, de kruispolka, de windmolen, omke Wobke, de schering en inslag, de bloaspoeperwals (een bijnaam voor Duitse blaasmuzikanten) en de rijs mei rezinen. Tussendoor werd uitleg gegeven over het Veluwse opknappersgoed waarin gedanst werd.
Daarna kwamen de Speelluden (www.speelluden.nl) o.l.v. Lenie Visser, zij werden begeleid door drie muzikanten en dansten op klompen, dat was op deze erg gladde parketvloer een hele opgave. De boanopstekker, de Utrechtse schots (schotsen komen echt niet uit Schotland), de snijbonenwals, de Rijnstrangenwals en het schureke werden op een levendige manier gepresenteerd, de dansers lieten af en toe duidelijk van zich horen. Behalve de uitleg tussendoor over hun Veluwse kleding, daags voor de vrouwen en opknappers voor de heren, sloot men af met een grapje, breeduit zong men: Zie ginds komt de stoomboot. Tja, wij hadden het ons niet gerealiseerd, maar 14 november was de intocht van sinterklaas.
De middagvoorstelling werd afgesloten door Marnix (www.marnix-apeldoorn.nl) o.l.v. Martha Brinkman en begeleid door twee muzikanten. Voor deze zeemansserie waren de dames gekleed in drachten uit Zuid-Beveland, zowel protestant als katholiek, Arnemuiden, Middelburg, Walcheren en Scheveningen. De mannen waren in het kostuum van Marken en de beide muzikanten in de dracht van Staphorst.
De serie ging over het vissersleven, na het afscheid van de vissers dansten de vrouwen alleen, maar met een bootsilhouet beeldden de mannen ook uit hoe er op zee werd gevist en hoe ze kennelijk in hun netten ook vrouwen konden strikken en natuurlijk de uitbundige thuiskomst. Een duidelijk voorbeeld van een choreografie waar de dans ooit ondergeschikt wordt gemaakt aan het spel. Een heel levendige voorstelling ter afsluiting van het middagprogramma.

Verreweg de meeste deelnemers deden mee aan het gemeenschappelijke stamppotbuffet dat door de zaalhouder werd verzorgd: hutspot, boerenkool en zuurkool met braadworst, rookworst, spek en bijlagen. Heel goed passend bij een Nederlands dansgebeuren, maar vooral heel smakelijk

Het avondprogramma werd geopend door Felue met een serie dansen op klompen. Heel jammer dat het door eerder genoemde problemen begeleid moest worden met een CD, dit haalt altijd een stukje sfeer weg. Zij dansten nu dansen uit het hele land en maakten zelfs een uitstapje naar BelgiŽ. Zij dansten klompenvaria, O'pe NijstÍd, de rozenwals, het Vlaamse Kortjakje, en sloten af met het weer door de muzikant begeleide rijs mei rezinen waarmee ze eerst de Speelluden ophaalden en vervolgens zelf af gingen.
De Speelluden kwamen nu op in stadse kleding wat er heel levendig uitzag. Ze dansten de frŁhlingspolka uit Pannerden, de kastelenwals, de zonnebloem, een gezongen lenteliedje en een mazurka. Zij sloten af met de Luciawals waarmee ze Marnix het toneel optrokken.
Ook Marnix kwam deze keer op in stadse kostuums, de start van de choreografie was een grapje waarbij de hele groep gefotografeerd werd met een camera obscura, die uiteindelijk een electronische camera bleek te bevatten. Daarna was er een spel waarin o.a. een “zwaarddans” werd gedaan met Goudse pijpen, de warme garnars voor kwam, een stoelen- en een bezemdans werden gedaan en met een stalen hoepel werd gespeeld. Een levendig spel met dans en veel andere acties, een leuk kijkspel.
Nadat iedereen was bedankt kleedde men zich om en werd de (nog steeds erg gladde) vloer vrij gemaakt voor het bal. Onder begeleiding van een aantal van de muzikanten van de groepen zelf werd iedereen door Jan van der Meulen de vloer op getrokken met een polonaise, een echte. Eenmaal op de vloer hebben de dansleiders van de avond achtereenvolgens aangeleerd de Rijs mei Rezinen, het Schuurke, de Stinkpot, de Bloaspoepenwals, de Boerenpolka (voor dansers internationaal de Doudlebska polka, maar goed: dans en muziek kennen geen grenzen) en tot slot de Maximawals.
Alles bijeen een geslaagde dag, voor het publiek maar vooral ook voor de deelnemers. De bedoeling van deze dagen is altijd dat men veel naar elkaar kijkt en zich aan elkaar optrekt op gebied van kleding, danstechniek, plezier in het dansen en uitstraling. We geloven dat wat dat betreft ook dit weer een zeer geslaagde dag was.                        Hans van Buuren


Activiteiten

12 december, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. Een deel van de avond zal besteed worden aan Engelse contra dansen , de muzikale begeleiding is in handen van Triple Time.
Adres: Buurthuis ’t Bokkie, Elandplein 25 te Utrecht, Tijd: 20.00 uur, Toegang: 6 euro,
Info: marion 020-6373024, e-mail: info@dansgroeppieremachochel.nl, www.dansgroeppieremachochel.nl

9 januari, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. De dansgroepen Maroesjka uit Heeze, ’t Duivelspaard uit Alkmaar en Pieremachochel uit Utrecht zullen deze avonden elk dansen aanleren uit hun repertoire.
Adres: Buurthuis ’t Bokkie, Elandplein 25 te Utrecht, Tijd: 20.00 uur, Toegang: 6 euro,
Info: marion 020-6373024, e-mail: info@dansgroeppieremachochel.nl, www.dansgroeppieremachochel.nl

13 februari, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. De dansgroep Karoen uit Almere komt op bezoek en zal een korte demonstratie geven, tevens aanleren van enige dansen uit hun repertoire
Info: zie 9 januari

18, 25 februari en 4, 11 maart, Utrecht
Muziekworkshop dansbegeleiding onder leiding van Johan
Verbeek. In deze cursus worden18e eeuwse dansmelodieŽn
gebruikt om dansers te begeleiden bij de uitvoering van de dansen.
Dit zal in praktijk worden gebracht tijdens het danshuis
Pieremachochel op 13 maart.
Adres: Het Wilde Westen, Groeneweg 54 te Utrecht, Tijd: 20.00 uur, Lesgeld: 60 euro, Opgave en info: Johan Verbeek, e-mail: johanverbeek@lombok.nl, www.dansgroeppieremachochel.nl

13 maart, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. Op 18e eeuwse
dansmelodieŽn heeft Ben Franke een aantal nieuwe Nederlandse
dansen gemaakt en worden op die avond aangeleerd. De
begeleiding wordt verzorgd door het Groot Nederlands
Danshuisorkest, dat is samengesteld
uit cursisten van een vierdelige muziekworkshop.
Adres: Let op, gewijzigde lokatie: Houtzaagmolen de Ster,
Molenpark 3 Utrecht
De Ster is op loopafstand van het Centraal Station. N.B. Er is
weinig parkeergelegenheid in deze buurt en betaald parkeren. Info:
zie 9 januari

10 april, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. De dansgroep Akkoord uit Nieuwegein komt op bezoek en zal een korte demonstratie geven, tevens aanleren van enige dansen uit hun repertoire
Info: zie 9 januari

8 mei, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. Dansworkshop met dansen uit Auvergne en Limousin onderleiding van Pascale en Augustin, de muzikale begeleiding is in handen van DrieŽrlei
Info: zie 9 januari

12 juni, Utrecht
Nederlands Danshuis Pieremachochel. Invulling van het avondprogramma is nog niet bekend
Info: zie 9 januari

Musea

gehele jaar, Handel
Noord-Brabantse poffers, mutsen en onderkleding. Adres: ’t Museumke, Pastoor Castelijnstraat 37, Handel, Tijd: iedere vr en laatste zo van de maand, Info: 0492-322402, www.museumkehandel.nl

gehele jaar, Uden
Folkloremuseum met 80 Brabantse poffers uit 1850-1950. Adres: Museum de Muts, Hurk 101, Uden, Tijd: iedere 1e zondag van de maand van 13.00-17.00 uur en volgens afspraak, Info: 0413-260126
www.museumdemuts.nl

gehele jaar, Sint-Oedenrode, Poffermuseum
Brabantse mutsen en poffers, mutsversieringen en mutsenmakersgereedschap. Adres: Museum Sint-Paulusgasthuis, museum van Brabantse mutsen, Kerkstraat 20, Sint-Oedenrode, Tijd: di t/m za 13.00-16.00 uur en op afspraak,  Info: 0413-474100

gehele jaar,  Enkhuizen
60 jaar  Zuiderzee museum, binnenmuseum en buitenmuseum. Wierdijk 12 – 22 1600 AA Enkhuizen
Tel. +31 (0) 228 - 35 11 11, www.zuiderzeemuseum.nl , e-mail : info@zuiderzeemuseum.nl
 
gehele jaar, Noordhorn
Bloemrijk India,l sitsen met daarop geÔnsprieerde motieven, 1700-1900. Adres: Kostuummuseum De Gouden Leeuw, Langestraat 48, Noordhorn, Tijd: wo t/m za 11.00-17.00 uur, Info: 0594-503804

gehele jaar, Dokkum
Friese kostuums en merklappen, Adres: Museum Admiraliteitshuis, Diepswal 27, Dokkum, Info: 0519-293134, www.museumdokkum.nl

vanaf 4 april, Marken
Gezelligheid kent geen tijd. Klederdrachten van Marken, keuze van topstukken uit de collectie, Adres: Marker Museum, Kerkebuurt 44-47, Marken, Info: 0299-601904, Tijd: dag. 10.00-17.00 uur, zo 12.00-16.00 uur, www.markermuseum.nl

t/m 20 december, Epe
“Opknappersgoed”, streekdracht Noord-Veluwe 1850-1950. Adres: Veluws Streekmuseum, Ledderweg 11, Epe, Info: 0578-627162, Tijd: di t/m vr 11.00-17.00 uur, za 13.30-17.00 uur, juli t/m september ook zo 13.30-17.00 uur, www.hagedoornsplaatse.nl

t/m 2 januari 2010,  Goes
Eťn-dracht maakt pracht, Goud en textiel uit Zeeland, Adres: Historisch Museum De Bevelanden, Singelstraat 13, Goes, Info: 0113-228883, Tijd: ma t/m vr 13.00-17.00 uur, za 12.00-16.00 uur, www.hmdb.nl

Varia
Elsche Korf heeft een nieuwe website: www.elschekorf.nl
Nieuw is ook een complete, Nederlandstalige PDF van de reeds enige tijd uitverkochte boeken OP GOEDE VOET en OP OUDE VOET, te vinden onder Dances en Publications.

Verzoek aan donateurs en belangstellenden

De redactie is ervan overtuigd dat opsomming van activiteiten en tentoonstellingen completer kan. Het zou aardig zijn als vanuit ons bestand aan donateurs een actievere inbreng zou komen om het Forum te vullen. Bent u naar een gelegenheid geweest op het gebied van folklore? Maak er een verslag van en laat meer mensen ervan genieten. Weet u een activiteit of tentoonstelling die in het volgende nummer vermeld kan worden? Laat het de redactie weten. Weet u websites die het vermelden waard zijn? Neem de moeite de redactie te bellen, zodat we u allen op de hoogte kunnen brengen.